Upadłość konsumencka 2026 — kompletny przewodnik od A do Z

Upadłość konsumencka to jedyna legalna droga do całkowitego umorzenia długów dla osób fizycznych w Polsce. W 2025 roku skorzystało z niej ponad 21 000 Polaków. Jeśli masz długi, których nie jesteś w stanie spłacić — ten przewodnik wyjaśni Ci wszystko: kto może złożyć wniosek, ile to kosztuje, jak wygląda procedura i kiedy nastąpi umorzenie długów.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe uregulowane w ustawie Prawo upadłościowe (art. 491¹–491²³). Jego celem jest oddłużenie osoby fizycznej, która stała się niewypłacalna — czyli nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań. To nie jest kara ani oznaka porażki. To narzędzie prawne, które daje drugą szansę.

Po nowelizacji z marca 2020 roku procedura została znacznie uproszczona. Sąd nie bada już przyczyn zadłużenia na etapie ogłoszenia upadłości — nawet jeśli sam doprowadziłeś do długów, wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie. Przyczyny zadłużenia wpływają jedynie na długość planu spłaty.

Kto może złożyć wniosek o upadłość konsumencką?

Wniosek może złożyć każda osoba fizyczna, która:

• Nie prowadzi działalności gospodarczej (lub ją zamknęła)
• Jest niewypłacalna — nie jest w stanie spłacać zobowiązań
• Ma co najmniej jednego wierzyciela

Nie ma znaczenia: ile masz długów (nawet 500 zł wystarczy), ile masz wierzycieli, czy masz majątek, czy pracujesz, ani ile masz lat. Upadłość mogą ogłosić także emeryci, renciści, osoby bezrobotne i niepełnosprawne.

Czy mogę ogłosić upadłość mając pracę?

Tak. Posiadanie pracy nie wyklucza upadłości. Liczy się to, czy Twoje dochody pozwalają na spłatę zobowiązań. Jeśli zarabiasz 5 000 zł netto, ale masz 3 kredyty, karty kredytowe i zajęcia komornicze — jesteś niewypłacalny.

Ile kosztuje upadłość konsumencka?

Opłata sądowa: 30 zł — to jedyny koszt obowiązkowy. Wniosek składasz na formularzu do sądu rejonowego (wydział ds. upadłości). Jeśli korzystasz z pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata), jego honorarium to zwykle 3 000–5 000 zł. Ale wiele kancelarii oferuje raty lub płatność po ogłoszeniu upadłości.

Nie musisz mieć majątku, żeby ogłosić upadłość. Sąd ogłosi ją nawet jeśli nie masz nic — procedura jest darmowa dla dłużnika (koszty syndyka pokrywa Skarb Państwa).

Jak wygląda procedura — krok po kroku

Krok 1: Złożenie wniosku

Wypełniasz formularz (dostępny na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości lub w sądzie), załączasz listę wierzycieli, spis majątku i oświadczenie o stanie rodzinnym. Opłata: 30 zł.

Krok 2: Ogłoszenie upadłości

Sąd rozpatruje wniosek (zwykle 1–3 miesiące). Jeśli uzna niewypłacalność — ogłasza upadłość i wyznacza syndyka. Od tego momentu wszystkie egzekucje komornicze zostają zawieszone.

Krok 3: Praca syndyka

Syndyk sporządza spis majątku, weryfikuje listę wierzycieli i przygotowuje plan podziału (jeśli jest majątek do likwidacji). Ten etap trwa 3–12 miesięcy.

Krok 4: Plan spłaty lub umorzenie

Sąd ustala plan spłaty wierzycieli (zwykle 12–36 miesięcy, raty 100–1 500 zł) lub umarza długi od razu — jeśli dłużnik trwale nie jest w stanie płacić.

Krok 5: Umorzenie długów

Po wykonaniu planu spłaty sąd umarza wszystkie pozostałe zobowiązania. Jesteś wolny od długów — prawnie i faktycznie.

Jakie długi można umorzyć?

Upadłość konsumencka pozwala umorzyć: kredyty bankowe, pożyczki (chwilówki, parabanki), karty kredytowe, długi wobec ZUS i US, mandaty, zobowiązania z tytułu umów cywilnoprawnych, długi spadkowe. Szczegółową listę znajdziesz w artykule jakie długi można umorzyć.

Nie podlegają umorzeniu: alimenty, odszkodowania za czyny zabronione, grzywny karne, renty odszkodowawcze za uszkodzenie ciała.

Co się dzieje z majątkiem?

Syndyk likwiduje majątek dłużnika (nieruchomości, samochody, oszczędności). Ale: nie stracisz wszystkiego. Jeśli masz mieszkanie — z kwoty ze sprzedaży syndyk wydziela 12–24 miesięcznych czynszów na najem. Przedmioty codziennego użytku (ubrania, AGD, meble) nie podlegają likwidacji. Jeśli nie masz majątku — procedura jest szybsza.

Ile trwa cała procedura?

Średnio 12–18 miesięcy od złożenia wniosku do umorzenia długów. W prostych sprawach (bez majątku, jeden sąd) — nawet 6–9 miesięcy. W skomplikowanych (duży majątek, wielu wierzycieli) — do 3 lat. Plan spłaty to dodatkowe 12–36 miesięcy, ale przez ten czas nie masz już komornika.

Opinie klientów

„Miałam 187 000 zł długu — kredyty, karty, chwilówki. Po upadłości sąd ustalił plan spłaty 350 zł miesięcznie przez 2 lata. Resztę umorzono. Pierwszy raz od 5 lat śpię spokojnie."
— Anna K., Warszawa

„Bałem się, że stracę wszystko. Syndyk był bardzo ludzki — zostawił mi samochód potrzebny do pracy i sprzęty domowe. Po 14 miesiącach jestem wolny od długów."
— Tomasz B., Kraków

„Jako emerytka z 1 800 zł renty nie miałam szans spłacić 93 000 zł. Sąd umorzył wszystko bez planu spłaty. Dziękuję za pomoc w złożeniu wniosku."
— Krystyna M., Wrocław